ایرانیان آشوری و کلدانی

آشوری‌ها ـ كلدانی‌ها كه گاهی به آنها آشوری، كلدانی یا سریانی‌های شرقی اطلاق می‌شود بازماندگانِ ساكنانِ باستانی بین‌النهرین هستند. نسبت آنها به آشوری‌ها، آرامی‌ها، كلدانی‌ها و بابلی‌های قدیم می‌رسد، زیرا زبان و فرهنگ آنها عمدتاً آرامی است ( فیه، 1379، ص 11). این اقوام از مهاجران سامی هستند كه در حدود ده هزار سال قبل در بین‌النهرین مستقر شدند و از حدود سه هزار سال قبل به سَمت شرق مهاجرت كرده و از راه دریای سرخ و خلیج‌فارس به ساحل آمده و در ناحیۀ اكد و سومر و كناره‌های دو رود دجله و فرات سكنی گزیده‌اند و پایه‌های آغازین شهرنشینی را در سرزمین بین‌النهرین استوار ساخته‌اند. اختراع خط میخی و صنعت كتابت بر آجرهای پخته و احداث قنات و ترعه و وسایل آبیاری به این قوم منسوب است. در زمان حكم‌رانان مغول، مسیحیان در ایران و بین‌النهرین پراكنده بودند. در ایران در كوهستان‌های كردستان، آذربایجان، نیشابور، خوزستان و جزایر خلیج‌فارس سكونت داشتند. در زمان هلاكوخان، در نتیجۀ اقدامات همسر مسیحی هلاكوخان، مسیحیان، از جمله آشوری‌ها روزگار نسبتاً خوبی داشتند. برخی از شواهد تاریخی حاكی از آن است كه هنگامی كه هلاكوخان به عراق حمله كرد، بسیاری از كسانی كه به سریانی سخن می‌گفتند كشته شدند و بقیه به مرزهای عراق و تركیه و ایران رو آوردند و در كرانۀ غربی دریاچۀ اورمیه سكنی گزیدند و هم آنها بودند كه هستۀ مركزی ساكنان آشوری اورمیه امروزی را تشكیل دادند (تمدن، 1350، ص 100). 

كتاب «ایرانیان آشوری و کلدانی» از مجموعه کتاب‌های از ایران چه می‌دانم؟ در پنج فصل به بررسی خاستگاه تاریخی آشوری‌ها و کلدانی‌ها، امپراتوری آشور و ارتباط آن با ایران، آشوری‌ها در ایران پس از اسلام و وضعیت اجتماعی، سیاسی، فرهنگ و هنر آنان پرداخته است.

مؤلفصلیبی، ژاسنت
مجموعه/شمارهاز ایران چه می دانم؟/ 38
چاپ اول1382
چاپ آخر1382
ویراست1
ناشردفتر پژوهشهای فرهنگی
شابک9643790053
ابعاد20 × 14/5 سانتی متر
تعداد صفحه100