دانشنامه های ایرانی

«عنوان دانشنامه» نخستین بار در کتاب دانشنامه علایی اثر ابن سینا به کار رفت. دانشنامه همان « دایرةالمعارف» است و دایرةالمعارف ترجمه عربی واژه فرانسوی « آنسیکلوپدی» ( در انگلیسی: انسایکلوپیدیا) است که نخستین بار بطرس بستانی (1819-1883) آن را به کار برد و کتابی که در دست تألیف داشت « دایرةالمعارف » نام نهاد. دانشنامه علایی که در منابع عربی و فارسی به نام‌های الحکمة العلائیه، الرسالة العلائیه، حکمت علایی یا کتاب علایی نیز نامیده شده است، تألیف ابوعلی سینا در فاصلۀ سال‌های 413 تا 428 ق است که آن را برای علاءالدوله ابوجعفر محمد بن دشمن زیاری، حاکم اصفهان، نوشت. این کتاب شامل پنج علم است: منطق، طبیعیات (علم زیرین)، هئیت، موسیقی، و علم آنچه بیرون است که بخش الهیات یا مابعدالطبیعه را قبل از طبیعیات قرار داده که این شیوه تنظیم بر خلاف رسم معمول در تنظیم کتب حکمت بوده است. 

مهم ترین اقدام در دانشنامه‌نگاری به شیوۀ امروزی و به تأثیر از سنت دانشنامه‌نگاری اروپایی، دایرة‌العمارف فارسی است که به سرپرستی غلامحسین مصاحب (1289-1358ش) تدوین گردید. این دایرةالمعارف نخستین دایرةالمعارف و تا زمان حاضر جامع‌ترین دایرةالمعارف عمومی به زبان فارسی است و حدود 51,000 مقاله و مدخل (28,000 مقاله خارجی، 13,000 مقاله مربوط به ایران و سالم و10,000 مدخل ارجاعی) دارد. 

کتاب «دانشنامه‌های ایرانی» از مجموعه کتاب‌های از ایران چه می‌دانم؟ در چهار فصل به تعریف و معرفی انواع دانشنامه، تاریخچۀ دانشنامه‌نگاری در جهان و ایران، ودانشنامه‌های معاصر و در دست تدوین در ایران پرداخته است.

مؤلفمقدسی، مهناز
مجموعه/شمارهاز ایران چه می دانم؟/ 55
چاپ اول1384
چاپ آخر1384
ویراست1
ناشردفتر پژوهشهای فرهنگی
شابک9643790444
ابعاد20 × 14/5 سانتی متر
تعداد صفحه120

قیمت 150,000ریال