عین القضاة همدانی

«پرکن قدح باده و جانم بستان

مستم کن و از هر دو جهانم بستان

در هشیاری غمست و سودست و زیان

از دست غم سودو زیانم بستان

با کفر و باسلام بدن ناچار است

خود را بنما و زین و آنم بستان»

عین القضاة که از عارفان ارجمند تصوف عاشقانه است از محضر بزرگانی چون برکه همدانی، ابوحامد غزالی و احمد غزالی بهره برده و خود در نامه‌هایش به این نکته اشاره کرده است، با آن که عمری کوتاه داشته، در تببین اندیشه‌های عارفانه و افکار صوفیانه به چنان مقامی رسیده که آثارش چون تمهیدات، نامه‌ها و زبدة الحقایق بر عارفان پس از او تأثیری ژرف داشته است. برتلس از تأثیر تمهیدات بر عرفان و ادبیات فارسی یاد کرده و آن را سندی شگفت‌انگیز در آثار صوفیه می‌داند. زمانه اش تحمل افکار بلند او را نداشت. ابوالقاسم درگزینی دسیسه‌ای می‌چیند و دست به دامن علمای متحجر زمان می‌شود و افرادی چون بدیع متکلم را تشویق می‌کند تا فتوای قتل او را صادر کنند. عین القضاة که شیفته اندیشه‌های منصور حلاج است سرنوشتی همانند او دارد. در کاغدی سر به مهر که به یکی از مریدانش نوشته و از او خواسته است که آن را هفته بعد بگشاید، چنین بر می‌آید که از قتل خویش آگاه بوده است. به دارش می‌کشند و سپس جسدش را می‌سوزانند. چند روز پس از مرگش چون مهر از آن کاغذ بر می‌دارند در آن این رباعی را می‌بینند که نوشته بود: 

«ما مرگ و شهادت از خدا خواسته‌ایم 

وآن هم به سه چیز کم‌بها خواسته‌ایم

 گر دوست چنان کند که ما خواسته‌ایم

 ما آتش و نفت و بوریا خواسته‌ایم»

کتاب «عین القضاة همدانی» از مجموعه کتاب‌های از ایران چه می‌دانم؟ در چهار فصل از زادگاه و تبار، استادان و هم‌عصران، آثار و اندیشه‌های این صوفی شهید سخن می‌گوید.

مؤلفبناپور، هاشم
مجموعه/شمارهاز ایران چه می دانم؟/ 44
چاپ اول1383
چاپ آخر1383
ویراست1
ناشردفتر پژوهشهای فرهنگی
شابک9645799759
ابعاد20 × 14/5 سانتی متر
تعداد صفحه120

قیمت 150,000ریال